pocałunki

David Schickler, Pocałunki na Manhattanie, Dom Wydawniczy Rebis (e-book) 

W święta folguję opowiadaniom. Tym razem trafił mi się autor, którego z niczym nie kojarzę i pierwsze zetknięcie było lekko feralne. Na moim Kindle`u ściągnięty tytuł wyświetla się przez „ce-ha”: „… na Manchattanie”. Cha cha cha. To nie mogą być normalne pocałunki, pomyślałam, więc trzeba sprawdzić. Następny krok: pełen zachwytu wstęp Jonathana Carrolla: Pocałunki na Manhattanie to zabawna, niesamowita, ogromnie seksowna, tajemnicza książka, miejscami czarodziejska jak alchemia. Z każdym, kto ją przeczyta i jej nie polubi, coś jest zdecydowanie nie tak”.  Podejrzenie, że może ze mną jest coś nie tak, było tak frapujące, że wpadłam jak śliwka w kompot. 

Pocałunki na ManhattanieOpowiadań jest jedenaście, wszystkie – jak można się spodziewać – rozgrywają się tam, gdzie trzeba (Man-c-hattan). Co więcej: w każdym pojawia się kilka tych samych, znaczących miejsc: restauracja Flat Michael’s, nocny klub Minotaur i kamienica Preemption. Bohaterowie kolejnych opowiadań przenikają do swoich światów: początkowo delikatnie (napomknięcie, że na trzecim planie pojawia się ktoś, kto w poprzednim tekście grał pierwsze skrzypce), później kontrapunkty są czytelne, a postaci nie tylko się mijają, lecz wchodzą w jedną, centralną intrygę. 

Efekt podobny jak w filmie To tylko miłość Curtisa. Każdy ma swoją miłość i swoje pocałunki. A właściwie – odwrotnie: każdy ma swoją samotność, dziwność, traumę i mrok. Każda z historii mogłaby być tą jedyną, a jest ledwie pasmem w warkoczu.
Od bożonarodzeniowego Londynu Curtisa do sylwestrowego Manhattanu Schicklera jest dalej niż „tydzień”. Mroczniej i dziwniej. Dziwność, magiczność, zbiegi okoliczności. W filmie To tylko miłość niepodważalnym gwarantem takich „przypadków” jest adwentowe przyzwolenie i wyczekiwanie na magię. Wszystko się może zdarzyć, a miłość przede wszystkim. Opowieści nowojorskie tego glejtu nie mają i niezwykłość jest probierzem naszych czytelniczych preferencji. Krótko, zwięźle: mnie czytało się lekko, przypominała mi się proza Carrolla (pojęłam więc, skąd jego zachwyt i rekomendacja) i zrozumiałam, dlaczego to nie jest to, co moje tygrysy lubią najbardziej.

Chciałabym coś powiedzieć o „dziwności”, jaką emanuje ta książka, bo ta dziwność odpycha mnie i przyciąga. Odpychanie jest pozamerytoryczne. Nie w tym rzecz, że komuś coś niesamowitego się przydarza (i tak trudno przebić reportaże, czyli „dziwność non-fiction”). Na moment się w niej zanurzam, ale wychodzę ze spotkania bez naznaczeń.

Przykłady. Jest sobie irlandzki ksiądz, Thomas Marchant, wychowany przez trzy ciotki, które przypominają Parki, a co najmniej Wróżki. Ma zdolność i potrzebę wpatrywania się w ludzi i widzi to, co ukryte pod naskórkiem, ma jakiś siódmy zmysł. I przydarza mu się, że wieczór w wieczór na jego msze przychodzi młody mężczyzna ubrany na czarno. Tylko Marchant czuje bijący od niego odór, nierzeczywisty, bo to jest smród zła, które osiadło na duszy/psychice mężczyzny. Nieważne, czy to się później wyjaśnia czy nie – wyjmuję te dziwności z kontekstu.
Inna postać to James, młody, nieśmiały samotnik, który zabłądził do sex shopu, a tam, w piwnicach, gdzie szukał toalety, znajduje pracownię jubilerską z kimś, kto pretenduje do „mistrza ceremonii”. Tajemniczy jubiler pozwala Jamesowi wybrać wśród drogocennych preciozów coś, co chciałby podarować swej dziewczynie. Nic to, że kamienie są drogie, a James jest niezamożny (w dodatku nie ma dziewczyny). Nic to, że za chwilę okaże się, że miejsce przestaje istnieć, zniknie jak sen – zostaną kolczyki z opalami, do których później James dobierze sobie uszy, a właściwie całą kobiecą postać. 

Otóż to, co powyżej, to dla mnie sprawy, które miną, nic nie zmieniając. Tak naprawdę podobają mi się dwa opowiadania, również dziwne, ale inaczej, bez paranormalności. O jednym wspomnę, bo zaszokowało mnie dalece bardziej niż te z tonacją perwersji. 

Kąpiel Jacoba. Jacob Wolf i jego żona Rachel. Jacob rozczarował swojego ojca: nie miał ambicji, błysku, przebojowości, której oczekuje się od synów w dobrze sytuowanych rodzinach wyższych sfer towarzyskich. Miał dryg do układania piosenek i trudnił się w branży reklamowej. Rodzina pobłogosławiła wybór narzeczonej, bo Rachel była córką kogoś, z kim Wolfowie się liczyli. Ale wybór Jacoba wydawał się dość przypadkowy. Rachel była niepozorna, łatwa, nie tremowała Jacoba, nie przytłaczała kobiecym sexapealem. Tego chciał: coś na swoją miarę. A postrzegał się jako mężczyznę miary nie nazbyt zamaszystej. Początek nowego życia. Noc poślubna. Głupia sprawa: Rachel się kąpie, Jacob przegania skunksa z parapetu. Niestety, po chwili nieznośny zapach rozchodzi się po mieszkaniu. But do wyrzucenia, a i Jacob też wydaje się jakby „nie do użytku”. Dalej akcja przenosi się do łazienki. 

Pachnąca po kąpieli Rachel, Jacob zachęcany, by wskoczył do wanny. Jego nieśmiała obawa, że towarzystwo żony może go stresować lub zmierzać w kierunku jakiejś ekstrawagancji. Jej proste gesty i spokojna pewność: namydliła myjkę i „wykąpała swojego mężczyznę”. I tu następuje coś, co jest najdziwniejszą sytuacją, co uderza gdzieś o granice mojej wyobraźni, dziwne, choć zasadniczo zwyczajne.

„Odtąd każdego wieczoru ich małżeństwa Rachel kąpała męża. Kąpała go 20 listopada 1953 roku, w dniu, w którym urodziło się ich pierwsze dziecko, syn Elias. Rachel nie powiedziała o tym swojej rodzinie ani lekarzom w szpitalu Świętego Łukasza. Po prostu to zrobiła: zgłosiła się do szpitala rano, urodziła Eliasa i była w domu przed zmrokiem, żeby wykąpać swojego męża. Także 8 kwietnia 1956 roku – w dniu, w którym jej matka umarła na tętniaka mózgu – Rachel zdążyła wrócić do domu, żeby wykąpać Jacoba. Robiła to w każdy szabat i w żydowskie święta. W czasie pełni księżyca i finałów rozgrywek baseballowych. Kąpała go, kiedy była rozgniewana i kiedy on był okrutny. Jacob zaś niezmiennie zjawiał się w domu każdego wieczoru, aby dopełnić rytuału. 30 lipca 1958 roku, kiedy wieczorem w Centrum Rockefellera odebrał nagrodę za swoją piosenkę reklamową o Musztardzie Jeremiah, nie zgodził się wypić piątego piwa w Duranigan’s i pojechał taksówką do domu, żeby wziąć kąpiel. 23 sierpnia 1969 roku w jednym z pokojów hotelu Plaza pięćdziesięcioletni Jacob Wolf zakończył romans z broadwayowską pianistką Melodie „Trzy Czwarte” Sykes. Pognał do domu, szlochając spazmatycznie, i wszedł do wanny, by żona mogła go umyć. Przez całe dziesięciolecia nikt nie znał tej tajemnicy, nikt nie wiedział o skrywanym ożywczym źródełku małżeństwa Jacoba i Rachel, ani ich rodzice, ani sąsiedzi, ani ich dzieci”.

No nie, w tym jest jakaś piorunująca mieszanka. Więc jednak nie erotyzm… Coś śmiesznego, jakaś transformacja układu małżeńskiego (mężczyzna-dziecko?), a zarazem coś wzruszającego, choć mimo to dziwnego. Trwałość, tajemnica, rytuał – ależ spoiwa! Pisana każdego wieczoru kartka wspólnej historii. Kuriozalne curiosum. Tyleż samo znaków zapytania budzi we mnie ta odsłonięta intymność, co żelazny układ dnia, cowieczorna do kogoś przynależność. Ciekawe są ostatnie akordy opowiadania, bo nastąpi pewien zwrot z racji ujawnienia legendy. Po 43 latach zaprzyjaźniona z Wolfami felietonistka odkryje i opisze ich zwyczaj w „New York Timesie”. Hmm…

Wracam do tego opowiadania i badam, co z tą moją empatią i wyobraźnią. Czy szwankuje moja zdolność do przywiązań, czy raczej przerzucam winę na warsztat pisarski (bo też podał wszystko na tacy w jednym akapicie). Czy intryguje mnie bliskość tych dwojga, czy potknęłam się po prostu o czyjąś rozbujaną fantazję. Może zresztą niepotrzebnie wydziwiam. Stała sobie wanna, trzeba ją było wykorzystać. Przynajmniej Jacob był przez całe życie czysty. I opowiadanie – naprawdę – najlepsze w Pocałunkach…

Advertisements

13 thoughts on “pocałunki

    1. tamaryszek Autor wpisu

      Mnie całkiem przyjemnie się czytało. I to coś więcej niż lekkość stylu. Byłam zainteresowana. Tylko że opowieści nie zostają we mnie dłużej. Jakby cała magia miała swe źródło w wyobraźni autora a nie w tym, jak pisze. A to jednak jest różnica – czy ktoś mi odsłania, jakie fajne sprężynki powymyślał, czy opowiada, a ja raz po raz dostrzegam, że spomiędzy wierszy wyskakują niezwykłości. Podobnie jak Ty, nie zapamiętam więcej jak dwa, trzy teksty. :)

  1. buksy

    Czytałam bardzo dawno temu, i faktycznie niewiele z tego pamiętam, głównie tę historię o kąpieli i myciu męża w w wannie . I te kolczyki kunsztowne. W każdym razie podobało mi się wtedy, w takich ciepłych kolorach późnego letniego popołudnia mi się ta książka we wspomnieniach wyświetla.

    Odpowiedz
    1. tamaryszek Autor wpisu

      Buksy, ta nietrwałość, tak ją sobie tłumaczę, to z tego, że to autor odsłania swą wyobraźnię, niewiele się liczy z moją, nie potrzebuje jej i właściwie nie uruchamia.
      Drugie opowiadanie, które dobrze zapamiętam, nosi tytuł Męski wieczór i jest o tym, jak nauczyciel angielskiego, Douglas Kerched został zaproszony na kolację do domu uczennicy. To historia dziwnych oświadczyn. Kilka fajnych pomysłów. Podobała mi się lekcja i sprawdzianik: „– Test ze słownictwa – powiedział. Dziewczęta wyjęły błyskawicznie długopisy i czyste kartki papieru. – Trzy synonimy, pochodzenia łacińskiego, słowa „wojowniczy”. – Douglas myślał głośno. – Dwa antonimy słowa „zagmatwany”. Jeden przykład synekdochy. Dodatkowe punkty za podanie tytułów czterech książek Melville’a. Macie pięć minut”. Nicole nie odpowiedziała wtedy na pytania, lecz napisała z pamięci pierwszą stronę Moby Dicka.
      Podoba mi się, oczywiście, to zdecydowanie Nicole, która objaśnia Douglasowi jego samego. Że głupio żyje, czytając i oglądając filmy w samotności, bo powinien mieć przy sobie w kinie kobietę i to ona powinna nią być.
      Czary-mary. Na swój sposób urocze. :)

  2. szwedzkiereminiscencje

    a mnie sie wlasnie te opisywane przez ciebie „dziwnosci” podobaja! ksiazki nie c zytalam – ale pomysl o kolczykach, do kt tzreba dobrac uszy kupuje

    wlasnie dzisiajm csiedzac chwile na sloncu, rozmyslalam o zjawisku magii. magii miejsca, magii drugiej osoby. pojawia sie i znika, niemozliwa do zrozumienia czy odczucia przez innych. potem mija i wszytsko wraca do normy – jak sie ma szczescie to zostaje, poza wspomnieniami, niewielka pamiatka: muszelka, kamyczek, zasuszona stokrotka czy kolczylki z opalami…

    tamaryszku,m otwórz sie na magie na wiosne – one wtedy sama przyjdzie do ciebie!

    Odpowiedz
    1. tamaryszek Autor wpisu

      :)) Spróbuję.
      Proszę, mamy więc „carrollowski” zbieg okoliczności. Ty siedzisz na ławeczce i rozmyślasz o magii osób, zostawiających w naszym życiu zasuszone stokrotki, Czara znajduje broszkę po nieswojej babci (staromodną), ja czytam Schicklera i błądzę po Manhattanie, jeżdżąc dziwną windą z mahoniowymi drzwiami… Kto mówi, że dziwność nie jest normalna? Pewnie normalniejsza od kromki chleba z masłem.
      Przyjdzie wiosna – to się otworzę. ;)

  3. czara

    O rany, to naprawdę carollowski klimat, te zapachy, Parki, rytualne kąpiele… Swoją drogą, poczułam aż dreszcz, bo wracając wieczorem do domu, odkryłam w skrzynce na listy… broszkę! Taką staromodną, gdzie jeden kamyk obramowany jest innymi mały świecidełkami… Ale kto i dlaczego wrzucił ją do naszej skrzynki? Czyżby jakiś Schickler lub Carrol pisali o mnie opowiadanie? ;)

    Odpowiedz
    1. tamaryszek Autor wpisu

      Czaro, temat na opowiadanie. Twój temat, nie odsprzedawaj Carrollowi ni Schicklerowi. To nie oni ją podrzucili.
      Mógł to być kloszard, z którym sobie ucięłaś pogawędkę. Sąsiad, o którym nic nie wiesz (a on o Tobie prawie wszystko). D.postanowił urozmaicić sposób wręczania Ci prezentów. Albo (gdyby to miał być thriller) ktoś zaczyna od broszki, potem koperta z wypraną gotówką, a na koniec wezwanie do sądu. Thriller w wersji light.

      Jeśli nie lubisz narracji pierwszoosobowej, może być i tak, że broszka wpadła pod Wasz numer, a miała się ulokować oczko wyżej/niżej. Pod tym adresem mieszka samotna kwiaciarka (bibliotekarka, kelnerka!, studentka, tancerka etc.), która omija skrzynkę, bo ma awersję do umieszczanych w niej ponagleń o spłatę rachunków. ……….
      Jeśli nie opowiadanie – to post. Zakład, że w komentarzach ujawni się nadawca? :)

  4. liritio

    Dziury w pamięci (ostatnio coraz częstsze), czytam o tych pocałunkach przez „ch”, wszystko pięknie, nie moje klimaty na pewno, Carroll to też nie moja bajka, żadne bajki to moja bajka, to tak skrótowo… A potem opisujesz kawałek o kąpielach i bum, przecież ja to czytałam! Mnie ten kąpielowy rytuał jakoś przestraszył, że jednak prawdziwa bliskość to nie ja, albo że nie znam definicji. Albo że to jednak nie jest pomysł, od którego miało się czytelnikowi zrobić lepiej na duszy, no nie wiem, coś nie tak.

    Odpowiedz
    1. tamaryszek Autor wpisu

      A wiesz, Liritio, że tak bym obstawiała: bajki to nie Twoja bajka. :) A to ciekawa rzecz, godna socjologicznych studiów – kto czytał, ten mało co pamięta, ale kąpiel została. I Ty, i Buksy, i ja to akurat sobie z tej książki wzięłyśmy. Raczej – to się przykleiło. Bo wśród wszystkich magicznych dziwności, gdzie siły irracjonalne sączą swoje czary, ekstremalna dziwność jest w czymś najprostszym. Mam nadzieję, że Schickler wspiął się na wyżyny i nie oczekiwał jakiejś jednolitej reakcji. Bo kąpiel może śmieszyć, przerażać, wzruszać, zastanawiać, nastrajać melancholijnie lub szyderczo, dziwić przede wszystkim. Więc czytelnicza dusza pozostaje zagadką. :)

    2. janek

      Jasne, że się ujawni! Czuję to w kościach. Tylko czy Czara coś napisze? – tu nie mam żadnych przeczuć ;).

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s